Göz Tembelliği ( ambliyopi ) nedir ?

Çocukluk döneminde, beyin her iki gözden net görüntü algıladığında normal görme gelişimi sağlanmış olur. Kayma ya da yüksek numaralı göz bozukluklarında gelişmenin olumsuz olarak etkilendiği koşullarda ise göz tembelliği veya görmede azalma gelişir. Şaşılığı olan çocukların yarısında göz tembelliği gelişir. Erken teşhis edildiğinde yani hayatın ilk 10-12 yıllık döneminde tedavisi mümkündür, iyi gören gözün kapatılması ile görme seviyesi arttırılabilir. Ancak görme için gelişme döneminin tamamlandığı 10 yaş sonrası tedavi başarısı oldukça düşüktür, yani çocuğun yaşı ilerledikçe tedavini başarı şansı düşer. Göz tembelliği ilerleyici bir hastalık değildir, yani görme tamamen kaybedilmez.

Ambliyopide sıklıkla tek göz etkilenir, yaklaşık olarak her 100 kişiden 4'ünde göz tembelliği vardır. Göz tembelliğinin teşhisi ve erken tedavisi için her çocuk 3 yaşına dek göz muayenesi olmalıdır. Gözlerin kullanılması ile gelişim sağlanır bu nedenle çocukluk döneminde görme sistemi esnektir ve gözlerin kullanılmasına göre şekillenir. Fakat şaşılık, iki gözde farklı derecelerde olan gözlük ihtiyacı yada bir gözdeki görüntünün oluşmasını engelleyen katarakt, göz kapağı düşüklüğü gibi engeller yüzünden görme potansiyeli olmasına karşın görme sistemi normal gelişimini sağlayamaz. Şaşılığın gibi bariz görüntüsü olmayan durumlarda ailenin farketmesi gecikebileceğinden ambliyopi tanısı gecikebilir. Bebeklik döneminde yani çocuğun konuşamadığı dönemde de gözlük ihtiyacı ve şaşılık tesbit edilebilir. Ayrıca göz
tembelliği dışında görme azalmasına neden olabilecek katarakt, iltihaplanma, tümör veya diğer göz hastalıkları da saptanabilir.

Göz tembelliğinin tedavisi için eşlik eden şaşılık, gözlük ihtiyacı veya katarakt gibi altta yatan hastalıklar tedavi edildikten iyi gören göze kapama yapılır. Böylece tembel göz çalışmaya zorlanır.

Göz tembelliği tedavi edilmediği takdirde ilerleme göstermez. Her iki gözün birarada kullanılmasında ve derinlik hissi algılamasında zorluğa neden olur, polislik, pilotluk gibi kusursuz görme gerektiren mesleklerin seçiminde engel teşkil eder.

- Göz tembelliği çocukta nadiren şikayete neden olur bu nedenle çocuğun ilk 3 yaşında yapılacak göz kontrolu teşhis ve tedavi için büyük önem taşımaktadır. Muayene icin ideal zamanlar 1 yaş,3 yaş ve ilkokul öncesidir.

- Göz tembelliğine neden olan en önemli hastalıklar şaşılık, kırma kusuru ve katarakt gibi beyinde net görüntü oluşmasını engelleyen hastalıklardır.

- Erken teşhis, takip ve ailenin durumun önemini kavrayarak yapacakları kapama tedavisi tedavinin temelini oluşturur.